รู้จักโรคน้ำกัดเท้า และการเลือกใช้ยารักษาฮ่องกงฟุต

"โรคฮ่องกงฟุต" หรือ โรคน้ำกัดเท้า (Athlete's Foot) คือโรคที่เกิดจากเชื้อราที่เรียกว่า Dermatophytes ซึ่งสามารถเจริญเติบโตได้ดีในที่ที่เปียกชื้น ไม่ว่าจะเป็นชื้นจากเหงื่อ หรือจากน้ำท่วมขัง ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้จากหลากหลายสาเหตุ ไม่ใช่แค่เพียงการลุยน้ำเท่านั้น วันนี้เรามีเรื่องน่ารู้และยารักษาฮ่องกงฟุตที่ทุกคนควรรู้มาฝากกัน 

สาเหตุการเป็นโรคฮ่องกงฟุต

โรคฮ่องกงฟุต ไม่ได้เกิดจากการเดินลุยน้ำในช่วงหน้าฝนเท่านั้น แต่สามารถเกิดขึ้นได้ทุกฤดูกาล หากเท้าต้องเผชิญกับความเปียกชื้นหรือความอับชื้นเป็นเวลานาน เพราะสภาพแวดล้อมที่ชื้นและอับเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เชื้อราเจริญเติบโตได้ง่าย

หนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยคือ การปล่อยให้เท้าเปียกชื้นโดยไม่เช็ดให้แห้ง เช่น หลังเดินลุยฝน ลุยน้ำท่วม ออกกำลังกาย หรืออาบน้ำแล้วไม่เช็ดซอกนิ้วเท้าให้แห้งสนิท ความชื้นที่สะสมอยู่บริเวณเท้า โดยเฉพาะซอกนิ้วเท้า อาจทำให้เชื้อราเพิ่มจำนวนและก่อให้เกิดอาการคัน ลอก แดง หรือแสบระคายเคืองได้

นอกจากนี้การสวมถุงเท้าหรือรองเท้าที่อับชื้นเป็นเวลานาน ก็เป็นอีกปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยง โดยเฉพาะผู้ที่เหงื่อออกเท้ามาก ใส่รองเท้าคู่เดิมซ้ำหลายวัน หรือสวมถุงเท้าที่เปียกเหงื่อโดยไม่เปลี่ยน เพราะความร้อนและความชื้นภายในรองเท้าจะทำให้เชื้อราเจริญเติบโตได้ดี

โรคฮ่องกงฟุตยังอาจเกิดจากการสัมผัสเชื้อราจากสิ่งของหรือพื้นที่ปนเปื้อน เช่น การใช้ถุงเท้า รองเท้า ผ้าเช็ดตัว หรือของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น รวมถึงการเดินเท้าเปล่าในพื้นที่เปียกชื้นสาธารณะ เช่น ห้องน้ำรวม สระว่ายน้ำ หรือพื้นเปียกที่มีคนใช้ร่วมกัน หากผิวหนังบริเวณเท้ามีรอยถลอกหรืออ่อนแออยู่แล้ว ก็อาจติดเชื้อราได้ง่ายขึ้น

อาการของโรคฮ่องกงฟุต

เบื้องต้นโรคฮ่องกงฟุตจะมีอาการคันตามนิ้วมือนิ้วเท้า และผิวหนังบริเวณดังกล่าวจะลอกออกมา บางคนอาจจะเป็นผื่นที่เท้า หรือมีอาการส้นเท้าแตกมากอีกด้วย

การป้องกันโรคฮ่องกงฟุต

การป้องกันโรคฮ่องกงฟุตนั้นง่ายกว่าการรักษา และเกิดผลกระทบน้อยกว่า โดยควรปฏิบัติตัวดังต่อไปนี้ 

  • เช็ดง่ามเท้าให้แห้งหลังอาบน้ำ หรือล้างเท้าทุกครั้ง เพื่อป้องกันการเปียกชื้นและสะสมเชื้อราโดยที่ไม่รู้ตัว 
  • หลังเดินลุยน้ำท่วมขัง แอ่งน้ำ หรือเดินลุยฝน ควรล้างเท้าให้สะอาด จากนั้นเช็ดเท้าให้แห้ง โดยเฉพาะบริเวณง่ามขา 
  • ใส่ถุงเท้าทุกครั้งที่ใส่รองเท้าหุ้มส้น ที่ปิดทึบ เช่น รองเท้าคัตชู รองเท้าผ้าใบ รวมถึงรองเท้าแบบอื่น ๆ 
  • สวมถุงเท้าที่ระบายอากาศได้ดี ไม่อับชื้น 
  • ไม่ใช้รองเท้า ถุงเท้า ผ้าเช็ดตัว รวมถึงเสื้อผ้าร่วมกับผู้อื่น 
  • ทำความสะอาดเท้าและเช็ดเท้าให้แห้งหลังเล่นกีฬาทุกครั้ง และควรจะมีรองเท้ากีฬาเปลี่ยนเฉพาะตอนเล่นกีฬาโดยเฉพาะ 

หากว่าเรามีอาการคันจากเชื้อรา ห้ามเกาอย่างเด็ดขาด เพราะยิ่งทำให้เชื้อราลุกลามไปยังผิวหนังบริเวณอื่นได้ โดยจะติดไปตามเล็บ นิ้วมือ 

การรักษาโรคฮ่องกงฟุต

หากว่าเราเป็น ฮ่องกงฟุต น้ำกัดเท้า เบื้องต้นให้เราใช้ยาฆ่าเชื้อราก่อน ที่มีตัวยาโคลไทรมาโซล ตัวยา ไบโฟนาโซล โดยให้ทำความสะอาดมือและบริเวณที่เป็นก่อนทายาทุกครั้ง และทายาให้ครบกำหนดตามคำแนะนำของเภสัชกร หรือที่ระบุเอาไว้บนฉลาก แม้อาการจะหายไปแล้วก็ตาม เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

สำหรับคนที่มีอาการค่อนข้างมาก อาจจะมีอาการบวม แดง ซึ่งเกิดจากการติดเชื้อหลายประเภท ทั้งเชื้อรา ยีสต์ และแบคทีเรียร่วมด้วย การเลือกใช้ยารักษาอาการฮ่องกงฟุต น้ำกัดเท้า ที่มีตัวยาไบโฟนาโซล ซึ่งสามารถฆ่าเชื้อโรคได้อย่างครอบคลุม ลดอาการอักเสบ ช่วยบรรเทาอาการได้มากกว่ายาฆ่าเชื้อราทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้น ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด 

เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับโรคฮ่องกงฟุต

โรคฮ่องกงฟุตพบในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง

ผู้ชายมีความเสี่ยงหรือมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคฮ่องกงฟุตมากกว่าผู้หญิง และยังพบในนักกีฬา และผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำมากกว่าคนทั่วไป เนื่องจากคนที่ออกกำลังกายมักจะเล่นกีฬาอย่างหนักจนเหงื่อโชกสะสมบริเวณง่ามเท้า หากไม่ดูแลรักษาความสะอาดดี ๆ ก็อาจจะทำให้เกิดความอับชื้น และเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรคได้ และนี่เป็นที่มาของการเรียกโรคนี้ว่าเป็นโรคเท้านักกีฬา หรือ “แอทลีตฟุต” (Athlete’s foot)

วิธีป้องกันทางหนึ่งก็คือ หลังออกกำลังกายให้ทำความสะอาดเท้าให้แห้ง เปลี่ยนเป็นรองเท้าสำหรับใส่ทั่วไป และทำความสะอาดรองเท้ากีฬา ด้วยการซักและตากแดดเป็นประจำ เพื่อสุขอนามัยที่ดี 

โรคฮ่องกงฟุตและโรคสังคัง เกิดจากเชื้อราตัวเดียวกัน

อย่างที่กล่าวไปข้างต้นว่า ฮ่องกงฟุต หรือ น้ำกัดเท้า เป็นโรคที่เกิดจากเชื้อรา Dermatophytes ซึ่งเติบโตได้ดีในที่ที่อับชื้น แต่เชื้อราตัวนี้ไม่ได้สะสมอยู่แค่เพียงแต่บริเวณที่เท้าเท่านั้น แต่ยังสามารถเป็นที่ผิวหนังส่วนอื่น ๆ ของร่างกายอีกด้วย ซึ่งหากเกิดบริเวณขาหนีบจะเรียกว่า สังคัง แต่หากเกิดบริเวณง่ามเท้าจะเรียกว่าโรคฮ่องกงฟุตนั่นเอง

ดังนั้น ไม่ว่าจะเป็นโรคสังคัง หรือว่าโรคฮ่องกงฟุต แนวทางการรักษาจะเป็นไปในทิศทางเดียวกัน ซึ่งเราสามารถใช้ยาทาฮ่องกงฟุต ทาบริเวณที่เป็นสังคังได้เช่นเดียวกัน

แม้ว่าโรคฮ่องกงฟุตจะไม่ใช่โรคอันตราย แต่ก็สร้างความรำคาญให้แก่เราได้ ทางที่ดีควรป้องกันโดยการรักษาความสะอาด ไม่ให้เกิดการอับชื้นจะดีที่สุด แต่หากว่ามีอาการ ให้รีบใช้ยารักษาฮ่องกงฟุต เพื่อรักษาและบรรเทาอาการก่อนจะลุกลามต่อไป

แหล่งอ้างอิง

  1. ฮ่องกงฟุต. สืบค้นเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2565 จาก https://www.doctor.or.th/article/detail/3911
  2. โรคน้ำกัดเท้า เชื้อราที่มาพร้อมกับน้ำท่วม. สืบค้นเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2565 จาก https://www.petcharavejhospital.com/en/Article/article_detail/Athlete_Foot
  3. โรคน้ำกัดเท้า หรือ ฮ่องกงฟุต. สืบค้นเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2565 จาก https://www.synphaet.co.th/โรคน้ำกัดเท้า-หรือ-ฮ่องก/